دل برنكنم ز دوست تا جان ندهم

از دوست بيادگار دردي دارم

كان درد بصدهزار درمان ندهم

وین حرف معما نه تو خوانی و نه من

هست از پس پرده گفتگوی من و تو

چون پرده برافتد، نه تو مانی و نه من

Esrâr-i ezel râ ne to dânî yu ne men/ Vin harf-i muammâ ne to hânî yu ne men/ Hest ez pes-i perde goftigûy-i men u to/ Çon perde ber ofted, ne to mânî yu ne men.

Ezel sırlarını ne sen bilirsin, ne ben/ Bu muammayı ne sen okursun, ne ben/ Sen ile ben dedikodusu var perde arkasında / Perde kalktı mı ne sen kalırsın, ne ben.

Ömer Hayyâm’ın bu rubâisini Mohsen Namjoo’dan dinleyebilirsiniz; (2.40-3.14)

“Cibrân Halîl Cibrân’ın Ölümünün 80. Yıl Dönümü Münasebetiyle
Doğu Edebiyatlarında Göç Olgusu”

İstanbul, 29–30 Kasım 2011
YER: İ.Ü. EDEBİYAT FAKÜLTESİ KURUL ODASI
SAAT: 14:00 – 17:00 (29 Kasım)
10:30 – 17:00 (30 Kasım)

Gufte: Muhammet Ali Şirazi, Beste: Anusirvan Rohani
Çeviri: Zeynep Karabulut

یه دل میگه برم برم
یه دلم میگه نرم نرم
طاقت نداره دلم دلم
بی تو چه کنم
پیش عشق ای زیبا زیبا
خیلی کوچیکه دنیا دنیا
با یاد توام هرجا هرجا
ترکت نکنم
سلطان قلبم تو هستی تو هستی
دروازه های دلم را شکستی
پیمان یاری به قلبم تو بستی
با من پیوستی
اکنون اگر از تو دورم به هر جا
بر یار دیگر نبندم دلم را
سرشارم از آرزو و تمنا
ای یار زیبا

Bir yanım git diyor bir yanım kal
Artık takatim kalmadı
Sensiz ne yaparım
Ey güzel! Aşkın yanında dünya çok küçük
Her yerde her an hatırımdasın
Seni unutmayacağım
Kalbimin sultanı sensin
Kalbimin zincirlerini kırdın
Sevda mührüyle kalbimi mühürledin
Bana eş oldun
Şimdi her yerde her an sensizsem de
Başka bir yare gönül vermedim
Yeniden kavuşacağımız o günün arzusuyla doluyum ey güzel yar!

DERS 1:

1A:  http://www.youtube.com/watch?v=dXxeN9V3isE&feature=share
1B:  http://www.youtube.com/watch?v=Gs5dUfJje9A&feature=share
1C:  http://www.youtube.com/watch?v=ilenVeHjnV8&feature=share
1D:  http://www.youtube.com/watch?v=sK-yHKUeCcc&feature=share
1E:  http://www.youtube.com/watch?v=sUFjOGUF9Qs&feature=youtube_gdata
1F:  http://www.youtube.com/watch?v=uKP0OAJDep0&feature=share

 DERS 2:

2A: http://www.youtube.com/watch?v=8aHkDxJ1lAw&feature=share

2B: http://www.youtube.com/watch?v=zmiZlkstVNc&feature=share

2C: http://www.youtube.com/watch?v=PzngDXOjP5o&feature=share

2D: http://www.youtube.com/watch?v=Kc4AYJAUFeA&feature=share

DERS 3:

3A: http://www.youtube.com/watch?v=IqPcLFxzZg8&feature=share

3B: http://www.youtube.com/watch?v=71V7JC_OuEY&feature=share

3C: http://www.youtube.com/watch?v=hDHV9Gze2jk&feature=share

3D: http://www.youtube.com/watch?v=ekxfTKk9AiE&feature=youtu.be

3E: http://www.youtube.com/watch?v=3PWzeiPg1lA&feature=share

3F: http://www.youtube.com/watch?v=1Kh4LVMVHto&feature=share

DERS 4:

4A: http://www.youtube.com/watch?v=Y7u3652973Y&feature=share

4B: http://www.youtube.com/watch?v=6m4cLivtVxI&feature=share

4C: http://www.youtube.com/watch?v=v0ruYNnzt2A&feature=share

4D: http://www.youtube.com/watch?v=LvAaxIMSINY&feature=share

4E: http://www.youtube.com/watch?v=F8cT15chToo&feature=share

4F: http://www.youtube.com/watch?v=NmWlwwI2O-I&feature=share

DERS 5:

5A: http://www.youtube.com/watch?v=F7GcMlal_io&feature=share

5B: http://www.youtube.com/watch?v=rCgeY89vEzA&feature=share

5C: http://www.youtube.com/watch?v=LtBFO90IHnw&feature=share

5D: http://www.youtube.com/watch?v=57JjfRz1hAw&feature=share

DERS 6:

6A: http://www.youtube.com/watch?v=bF4qrSo7S0s&feature=share

6B: http://www.youtube.com/watch?v=hnq4kFEQvqE&feature=share

6C: http://www.youtube.com/watch?v=q78dkJ5v_MQ&feature=share

6D: http://www.youtube.com/watch?v=6HnQ4n-g9-0&feature=share

6E: http://www.youtube.com/watch?v=5oW-WShTD0M&feature=share

DERS 7:

7A: http://www.youtube.com/watch?v=up7cUnbXmWY&feature=share

7B: http://www.youtube.com/watch?v=5OQjjcOd6Yk&feature=share

7C: http://www.youtube.com/watch?v=jMN99kvc4z8&feature=share

7D: http://www.youtube.com/watch?v=texLBXZTuzE&feature=share

7E: http://www.youtube.com/watch?v=oH91FS5rWOo&feature=player_embedded

DERS 8:

8A: http://www.youtube.com/watch?v=uk3N11Qyc3M&feature=share

8B: http://www.youtube.com/watch?v=rlkazB3jwLA&feature=share

8C: http://www.youtube.com/watch?v=OM0Oip003E8&feature=share

8D: http://www.youtube.com/watch?v=im2NYDiwIYA&feature=share

DERS 9:

9A: http://www.youtube.com/watch?v=Idd03HsHbpc&feature=share

9B: http://www.youtube.com/watch?v=yE0xiEt05xI&feature=share

9C: http://www.youtube.com/watch?v=8ye0eBK_-O8&feature=share

9D: http://www.youtube.com/watch?v=Nri0Z0NBaWc&feature=share

9E: http://www.youtube.com/watch?v=BoDXdiLLu_g&feature=share

DERS 10:

10A: http://www.youtube.com/watch?v=azJnSnmwd_o&feature=share

10B: http://www.youtube.com/watch?v=PL9PoR6TBCU&feature=share

10C: http://www.youtube.com/watch?v=U9Z-0KFRwR0&feature=share

10D: http://www.youtube.com/watch?v=ScF17qtmu6Y&feature=share

DERS 11:

11A: http://www.youtube.com/watch?v=uDc-FRH-96A&feature=share

11B: http://www.youtube.com/watch?v=2kyX2r69LAI&feature=share

11C: http://www.youtube.com/watch?v=g2Vk1JJYX4s&feature=share

DERS 12:

12A: http://www.youtube.com/watch?v=qu4lDJ9goJs&feature=share

12B: http://www.youtube.com/watch?v=UDKD0MLVAA4&feature=share

12C: http://www.youtube.com/watch?v=s0GrIG7GMHQ&feature=share

12D: http://www.youtube.com/watch?v=-HFgSykjyfI&feature=share

12E: http://www.youtube.com/watch?v=57ktSocJK8A&feature=share

12F: http://www.youtube.com/watch?v=IeSY_Lrz0O8&feature=share

12G: http://www.youtube.com/watch?v=MZbrvH34XvU&feature=share

DERS 13:

13A: http://www.youtube.com/watch?v=1SGV6dGXgOQ&feature=share

13B: http://www.youtube.com/watch?v=37WIobqoUfI&feature=share

13C: http://www.youtube.com/watch?v=RHtIvuTgSEU&feature=share

13D: http://www.youtube.com/watch?v=v7S_Ub2JWeY&feature=share

DERS 14:

14A: http://www.youtube.com/watch?v=zc2_hnW8uqs&feature=share

14B: http://www.youtube.com/watch?v=cZeVGJKvzJE&feature=share

DERS 15:

15A: http://www.youtube.com/watch?v=nnSjVWZVqcM&feature=share

15B: http://www.youtube.com/watch?v=H1x-WTOFLqk&feature=share

]]> http://lisanifarisi.com/2011/09/17/farsca-dersler-video/feed/ 18 bîgâne http://lisanifarisi.com/2011/09/16/%d8%a8%db%8c%d8%aa%d9%87%d8%a7-%d8%a7%d8%b2-%d8%b3%d9%84%d8%b7%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86-sultanlardan-beyitler-2/ http://lisanifarisi.com/2011/09/16/%d8%a8%db%8c%d8%aa%d9%87%d8%a7-%d8%a7%d8%b2-%d8%b3%d9%84%d8%b7%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86-sultanlardan-beyitler-2/#comments Fri, 16 Sep 2011 18:50:35 +0000 bîgâne http://lisanifarisi.com/?p=616 ]]> Sultan II. Bazyezid’in Farsça beyiti;

هر دود که بالا رود از سینۀ چاکم

ابری شود و گریه کند بر سر خاکم

Yaralı yüreğimden yanık göğsümden yükselen, yerden göğe çıkan her bir ah, buhar ve bulut olarak başımdan aşağı ve mezarıma dökülür yani yağmur halinde halime ağlar.

Fatih Sultan Mehmed, fethi takiben İstanbul’a girişinde Bellarkerna sarayına ayak basar basmaz şu beyiti söylemiştir;

بوم نوبت میزند بر طارم افراسیاب

پرده داری میکند در قصر قیصر عنکبوت

Efrasiyabın sarayının kemerinde baykuş ötmekte ve Kayserin sarayını örümcek kendi ağlarıyla örtmekte ve o ağlarıyla kapıyı bir perde ile kapatmakta sanki perdedarlık etmektedir.

Yavuz Sultan Selim’in Farsça beyitleri;

اى كه براى درد من فكر علاج كردۀ

مردنم از خدا طلب رنجه مكن حكيم را

Ey benim derdim için bir ilaç bulma düşüncesinde olan sevgilim,

Allah’tan (cc.) ölmemi niyaz eyle..Boş yere tabibe zahmet verme.

سوخت از حسرت سليمى رحم كن بر حال او

ماه من تا كى فروزى آتش رخسار را

Selim hasretinden yandı, onun bu haline merhamet et,

Ey benim ayım! Daha ne zamana kadar beni yanağının ateşiyle yakacaksın?

نه زنده ام از هجر تو اي شوح نه مرده

فرياد از اين نو وجود عدم آلود

Ne zinde em ez hicr-i tu ey şûh ne mürde / Feryâd ez în nev vücûdî-i adem âlûd

Hasretinden ne diriyim ey şuh ne ölü / Bu yokluk dolu yeni varoluştan feryat!

جلوۀ حسن تو ظاهر ز رح هر زیبا
این چه حسن و چه ظهورست بدین زیبایی

Her güzelin yanağından senin güzelliğin tecellî ediyor. Bu ne güzellik ve zuhurdur ki bu kadar güzel tecellî ediyor
Kanuni Sultan Süleyman’ın (Muhibbi) Farsça beyitleri;

وی بقتلم کرده ای بیوفا سوگند یار

بهر تسکین دلم بلله که سوگند ی دیگر

Vey be katlem kerdei ey bivefâ sevgend yâr/Behr-i teskîn-i dilem billah ki sevgendi diger

Ey beni öldürmeye yeminli vefasız sevgili, yeminini hatırla

Gönlümü sakinleştirmek için doğrusu bir başka yemin gerekmez.

زیار چشم وفا بسته بودم عقلم کفت

زهی تصویر باطل زهی خیال محال

Zi yâr çeşm-i vefâ beste budem aklem güft / Zihi tasavvur-ı bâtıl zihi hayal-i muhal

Sevgiliden vefa gözünü bağlamıştım (vefasını beklemiştim)

Aklım bu olmayacak bir düşünce, erişilmez güzel bir hayal dedi

گر در سرت هوای وصال است حافظا
بايد که خاک درگه اهل هنر شوی
Ey Hâfız! Eğer başında (Allah’a ) kavuşma isteği,arzusu varsa
Marifet ehlinin (Allah dostlarının) dergâhının toprağı olmalısın.

دانی که چیست دولت؟ دیدار یار دیدن
در کوی او گدایی بر خسروی گزیدن
Mutluluk nedir bilir misin? Sevgilinin yüzünü görmek
Padişahlığı, onun sokağında dilencilik yapmaya tercih etmektir.

صبحدم مرغ چمن با گل نوخاسته گفت
ناز کم کن که در این باغ بسی چون تو شکفت
گل بخندید که از راست نرنجیم ولی
هیچ عاشق سخن سخت به معشوق نگفت
Sabahleyin, bülbül yeni açılmış gül goncasına: ” Çok nazlanma. Zira bu bağda senin gibi nice güller açtı. ” dedi. Gül gülerek : ” Doğru sözden incinmeyiz lakin, hiç bir aşık da maşuğuna böyle ağır söz söylememiştir! ” diye cevap verdi.

غرور حسنت اجازت مگر نداد ای گل
که پرسشی نکنی عندلیب شیدا را
Ey gül ! Yoksa güzelliğinin verdiği gurur, aşkından mecnûn’a dönmüş bülbülün halini sormana izin vermiyor mu?

عالم از ناله عشاق مبادا خالي
كه خوش آهنگ و فرح بخش هوايي دارد
Dünyada âşıkların iniltisi,feryadı hiç bitmesin,
Zira onların bu inleyişlerinde güzel bir ahenk ve insanlara ferahlık veren bir hava vardır.

هرگز نميرد آن که دلش زنده شد به عشق
Gönlü, aşkla dirilen, canlanan kimse, bir daha asla ölmez…

وقت را غنیمت دان آن قدر كه بتوانى
حاصل از حیات اى جان اين دم است تا دانى
Elinden geldiğince zamanı ganimet bil,
Ey azizim,bilesin ki hayattan geriye kalan sadece bu demdir. 

اى كه دايم بخويش مغرورى
گر ترا عشق نیست معذورى
Ey daima kendisiyle mağrur olan, gururlanan
Eğer sende aşk yoksa mazursun..
تیمار غاريبان سبب ذكر جمیلست
جانا مگر اين فاعده در شهر شما نیست؟
Garibanlara hizmet, güzel bir şekilde zikretmeye vesile olur.
Ey sevgili ! Yoksa kazancı çok olan böyle bir davranış, sizin şehriniz de yok mudur?
در ره او چو قلم گر به سرم بايد رفت
با دل زخم کش و ديده گريان بروم
Eğer yârin yolunda şayet başımın bir kalem gibi kesilmesi gerekirse,
(Şu dünyadan) yaralı bir gönül ve ağlayan bir gözle gitmek isterim.

ازان بدير مغانم عزيز مى دارند
كه آتشى كه نمیرد همیشه در دل ماست
Gönlümüzde aşktan dolayı hiçbir zaman sönmeyen bir ateş bulunduğundan,
Bana mecusilerin tapınağında saygı duyarlar, değer verirler.

جان بى جمال جانان میل جهان ندارد
هر كس كه اين ندارد حقا كه آن ندارد

Cân bî cemâl-i cânân meyl-i cihân nedâred
Her kes ki in nedâred hakkâ ki ân nedâred.

Cânânın cemâli olmaksızın cânın dünyaya meyli olmaz,
Her kim de ‘ bu ‘ bulunmazsa gerçekten de ‘ o ‘ da bulunmaz.

Vaz geçin benden ey tanıdıklar

Çünkü ben sizden vaz geçtim artık

Sen de artık yabancı ol diğer geçmişim gibi

Aşkının yüreğimde ölmesini diliyorum

Hatıraların da son bulsun artık istiyorum

Tüm tanıdıklar vaz geçin benden

Çünkü ben sizden vaz geçtim artık

Her aşk ölür, söner gider, senin aşkın ölmez

İnan senden sonra kalbimde hiç kimse yerini alamaz

Filmi indirmek için;

http://efilti.net/mim-mesle-madar/

هركجا اشك روان رحمت بود

Nerede akarsu bulunursa orada yeşillik olur

Nerede gözyaşı bulunursa orada rahmet olur

Merhûm Tahir Olgun’un “Mesnevi Dersleri” kitabını karıştırırken, hem manası hem de ilk öğrenip ezberlediğim farsça beyit olması hasebiyle benim için hususi yeri olan bu beyite rastladım. Şârih’in açıklamasıyla; En şiddetli sıcaklarda, yeryüzü kup kuru kesilmişken bile dere kenarlarının yeşilliği, derede akan suyun eser-i feyzidir.Bunun gibi, bir gözün de yaşlar dökmesi, merhamet-i İlahiyye füyûzunu meydana getiriyor, kurumuş bir kalbi şâdâb-ı hayat ediyor.

آخر هر گریه آخر خنده است

مرد آخرین مبارک بنده است

Nihayet her ağlamanın sonu gülmedir

Akıbeti gören mübarek bir kuldur

Dünya tebeddül ve inkılâb âlemidir. Gök gürler, yağmur yağar. Fakat birden bire bulutlar sıyrılır, güneş meydana çıkar. Âfâki olan şu hallerin vukua geldiği nasıl görülüyorsa, enfüste olması da muhal değildir. İnsanın kederi olur, yüreği daralır, gözünden yaşlar dökülür.  Lakin Allah’ın lütfuyla tecelli değişir, celâl-i İlahi, cemâle tebeddül eder. Evvel ağlayan, tecelli tesiriyle gülmeye başlar.

باش چون دولاب نالان چشم تر

تا ز صحن جانت بر رویت حضر

İnleyen dolap gibi gözü yaşlı ol ki

Ruhunun sahasında yeşillikler bitsin

Gözden nedâmet, yahut hasretle dökülecek yaşlar kalbin pasını siler, gönül ayinesini tecelliye ma’kes olabilecek bir hale getirir. O sebeptendir ki peygamberimizden öğrendiğimiz duamızdır; “Ya Rabbi! Ağlamayan gözden, haşyetle müteessir olmayan kalpten sana sığınırız”

Ağlayabilmek saadetini elde etmek için, ağlayanlara merhamet etmemiz gerektiğini şöyle dile getiriyor Rûmî;

 اشک خواهی رحم کن بر اشکبار

…

-Etmeyin Reis Bey! Siz ağlayamazsınız. Ağlayabilseydiniz, anlayabilirdiniz. Rahmet kaldırılmış kalbinizden. Buz çölünde yol alıyorsunuz. Reis Bey, mühürlü kalbinizin açılmasını dilerim…

Anne katilliğiyle suçlanan mahkumun durumu için  ”ağlanacak hal” dediğinde Reis Bey’i sarsan ve vicdan muhasebesi yapmasına vesile olan cümleleri söylüyor idam mahkumu.  ”gözyaşı ve merhamet” ifadesini Reis Bey’in ve bizlerin hafızasına kazıyor…

Necip Fazıl’ın “Reis Bey” isimli eserinin, Mesut Uçakan imzalı sinemaya uyarlanmış halini buradan izleyebilirsiniz.